Przemiany po 1980 roku

Zbiór artykułów o ziemi kępinskiej

Przemiany po 1980 roku

Koniec sierpnia 1939 roku przyniósł ważne zmiany w polityce państw europejskich. W nocy z 23/24 sierpnia podpisany został w Moskwie pakt o nieagresji niemiecko-sowieckiej na 10 lat. Pakt ten podpisali ministrowie spraw zagranicznych Joachim von Ribbentrop i Wiaczesław Mołotow. Załączony do układu tajny protokół przewidywał na obszarze Polski rozgraniczenie wpływów Niemiec i Związku Sowieckiego. Granica między dwoma zaborcami miała przebiegać wzdłuż linii Narwi, Wisły i Sanu. Wobec takiej sytuacji Trzecia Rzesza zdecydowała się na zbrojną interwencję przeciw Polsce. Interwencja planowana była początkowo na dzień 26 sierpnia a nastąpiła 1 września 1939 roku, już o godzinie 4:25 hitlerowcy przekroczyli granicę pod Drożkami i Słupią pod Bralinem ze Śląska uderzenie wykonywała grupa armii "Południe", dowodzona przez generała pułkownika Gerda Rundstedta a w jej skład wchodziła 8 armia piechoty Johannesa Blaskowitza. Przed godziną piątą nad powiatem kępińskim przeleciało dużo samolotów, które później zbombardowały Wieluń i Działoszyn. Znajdujący się w pobliżu Bralina pluton Straży Granicznej dowodzony przez ppor. Bauera wysadził zaminowane uprzednio mosty kolejowy i drogowy położone niedaleko stacji kolejowej Bralin, oraz most na drodze między Mnichowicami a Nową Wsią Książęcą. Podczas potyczki pod wioską Tabor Wielki ciężko ranny został ppor. Bauer i polegli dwaj strażnicy Paczyński i Korzelniak. Duże oddziały niemieckie posuwały się od Mielęcina w kierunku Kępna. Około godziny 10:00 dowódca batalionu Obrony Narodowej "Kępno" kapitan Romuald Koralewski postanowił opuścić stanowiska obronne w okolicy miasta. Podczas opuszczania Kępna wysadzono most na rzece Niesob przy ulicy Aleje Marcinkowskiego. Odwrót nastąpił w kierunku Wyszanowa, część batalionu przekroczyła Prosnę w rejonie Mirkowa. Pierwszy hitlerowski samochód zwiadowczy wjechał na Rynek kępiński a o godzinie 12:30 za nim od strony cmentarza, ulicą Sienkiewicza zaczęło wchodzić wojsko. Natomiast kępiński batalion Obrony Narodowej zatrzymał się w okolicy Pieczysk pod Wieruszowem i osłaniał cofające się oddziały znad Prosny. Nocą z 2 na 3 września 1939 roku batalion przeszedł 35km i przeprawił się przez Wartę. Dnia 7 września dotarł do Zgierza i odtąd jego żołnierze nie stanowili jednolitej formacji i tylko nieliczni dotarli pod Warszawę. Batalion Obrony Narodowej "Kępno" posiadał szyfr "658".

Przez północną część powiatu szły oddziały Wehrmachtu wspierane przez czołgi, z Pisarzowic, Rzetnię, Domanin, Mikorzyn, Torzeniec do Wyszanowa. Wojska hitlerowskie dotarły do Wyszanowa około godziny 14:00 tutaj kilkunastu żołnierzy polskich dostało się do niewoli. Następnego dnia wraz z mężczyznami pozostałymi we wiosce wywieziono ich samochodem ciężarowym do obozu jenieckiego w okolicy Norymbergii w drodze pod Mechnicami zastrzelono Walentego Kosa i Michała Powolnego. W następnym dniu do wioski wkroczyły następne oddziały wojskowe. Wioska płonęła, ludzie skryli się między innymi w piwnicy rodziny Szyszków. W piwnicy zgromadziło się 21 osób, w tym 8 kobiet i 13 dzieci. Dzieci ciągle płakały, co było słychać na zewnątrz. W pewnej chwili do piwnicy wpadły granaty. W wyniku wybuchu zginęło 13 osób, a 3 dalsze zmarły w szpitalu. Miały miejsce w Wyszanowie pojedyncze zabójstwa. Wielką osobistą tragedię przeżyła rodzina Marcina Szyszki, zginęła żona z czworgiem dzieci. Przypuszcza się, że tragedia Wyszanowa spowodowana została oporem zbrojnym garstki żołnierzy polskich w pobliskiej Lubczynie. Podobna tragedia miała miejsce w Torzeńcu. Jej przyczyną była parominutowa strzelanina. W piwnicy pod stodołą Antoniego Kubery spłonęło 8, zaś wczesnym rankiem rozstrzelano 18 osób. Powiat kępiński według obszaru z 1939 roku w latach 1939-1945 poniósł następujące straty ludności:

1. Zginęli podczas działań wojennych - 504
2. Zamordowani - 344
3. Zginęli w więzieniach i obozach - 337
4. Zmarli podczas pracy przymusowej - 127
5. Zmarli z chorób i wycieńczenia - 82

Czytaj dalej >>>

Baza tagów generowana przez zapytania google.pl